Nezdinde Kelimesi Ne Anlama Gelir?
Dilin derinliklerine dalmak çoğu zaman kafa karıştırıcı olabilir. Özellikle Türkçede kullanılan bazı kelimeler vardır ki, anlamı birinin “nezdinde” geçtiğinde değişir, kayar, bambaşka bir şekil alır. Hadi gelin, bugün bu kelimenin anlamını sorgulayan bir bakış açısı oluşturup, hem sevdiğimiz hem de sevmediğimiz yönleriyle ele alalım. “Nezdinde” kelimesi ne demek? Bunu tartışalım.
Nezdinde Kelimesinin Anlamı: Daha Fazla Resmiyet, Daha Fazla Mesafe
Her şeyden önce, “nezdinde” kelimesi, dilimize Fransızcadan geçmiş gibi bir havası olan, resmiyet ve mesafe yüklü bir ifadedir. Birisine bir konuda görüş belirtmek istediğinizde, “Senin nezdinde konuşuyorum,” demek, o kadar da samimi bir yaklaşım değildir. Yani, bir şey söylemeye çalışırken, resmiyetin sınırları içerisinde kalmaya özen gösterdiğimiz, bazen hatta duygusal mesafeyi artırdığımız bir kelimedir.
Bu kelimeyi ne zaman kullanıyorsak, aslında ne kadar uzak olduğumuzu, ne kadar saygılı veya mesafeli durmamız gerektiğini de hatırlatırız. Ama bu ne kadar doğru? İnsanlarla daha samimi ve doğrudan iletişim kurmamız gerektiğini düşündüğüm zamanlarda “nezdinde” kelimesi bana hep bir engel gibi gelir. Oysa samimi bir iletişim, genellikle mesafeleri ortadan kaldırmayı gerektirir, değil mi?
Nezdinde: Güçlü Yönleri
1. Resmiyetin Temsilcisi
Bir kelime olarak “nezdinde”, gerçekten iş dünyasında ve resmi yazışmalarda çok işlevseldir. Özellikle iş yazışmalarında ya da diplomatik bir dilde birinin “nezdinde” konuşmak, durumu ciddiye alındığını gösterir. Hem bir saygı duruşu gibidir, hem de profesyonellik. Hadi itiraf edelim, bazen gerçekten doğru, yerinde bir kullanım yapıldığında “nezdinde” kelimesinin böyle bir havası, gerçekten şık duruyor. Mesela, bir şirkette üst kademedeki bir yöneticiye yazdığınız e-mailde “Yönetici Bey’in nezdinde konuyu değerlendirebilir misiniz?” demek, doğru bir tonda bilgi iletmek anlamına gelir. Bir çeşit etik, hatta prestij sembolüdür.
2. Toplumun Sosyal Kurallarını Yansıtır
Sadece iş değil, toplum içindeki birçok yapıda da “nezdinde” kullanmak, genel olarak ahlaki ya da toplumsal kurallara uymanın bir göstergesi olarak kabul edilir. “Senin nezdinde bu durumu açıklığa kavuşturmak istiyorum,” gibi bir cümle, toplumsal kuralların ve uyumun bir gereğidir. Burada, kimseyi kırmadan, üzmeden ama aynı zamanda dürüst bir şekilde görüş belirtme çabası vardır.
Nezdinde Kelimesinin Zayıf Yönleri: Mesafe, Maskelenmiş İletişim
1. Duygusal Mesafe Yaratır
Benim gibi, bir insanla doğru düzgün iletişim kurmak isteyen biri için “nezdinde” kelimesi, biraz yapmacık, biraz soğuk bir hava yaratır. Örneğin, yakın bir arkadaşınıza bir şey söylemek istiyorsanız, “Senin nezdinde şu konuda bir şeyler söylemek istiyorum” demek, samimiyetinizi öldürür. Daha basit, doğrudan ve samimi bir ifade kullanmak çok daha etkili ve içten olurdu. Yani, bu kelime genellikle insanlar arasındaki doğal duygusal bağlantıyı zedeler.
2. Fazla Resmi, Fazla Donuk
Bir diğer sorun da, “nezdinde” kelimesinin fazla resmiyet taşımaya başlamış olmasıdır. Bu kelime, neredeyse bir konuyu soğuk bir şekilde tartışmaya, tartışmaya bile girmemek için çok iyi bir kalkan olmuş gibi. Bunu o kadar çok gördük ki; “Nezdinde bunu tartışmak istiyorum” dediğinizde, karşınızdaki kişi bile “Yahu, bu ne kadar ciddi, konu bu kadar ciddi değil ki!” diyebilir. Hani bazen böyle ciddi ifadeler işin içine girdiğinde, konu da bir anda fazlasıyla abartılı ve duygusal mesafeli hale geliyor.
Nezdinde: Düşünmeye İtecek Sorular
Şimdi gelin, biraz düşünelim. Neden dilimizde bu kadar çok resmiyet var? İnsanlar arasında bu kadar mesafe olmamalı mı? Bir insanı gerçekten anladığımızda, ona hitap ederken daha rahat, doğal ve samimi bir dil kullanmak daha iyi olmaz mı? Mesela, “Senin nezdinde bir şeyler söylemek istiyorum” yerine “Bu konuda seninle konuşmak istiyorum” daha mı basit, daha mı etkili olmazdı?
Diğer bir sorum ise şu: “Nezdinde” kelimesi gerçekten bir sosyal normu yansıtan bir kavram mı, yoksa dildeki gereksiz formalitelerin bir sonucu mu? Ve, bu dil yapılarının, insanlar arasındaki doğal iletişimi kısıtladığını düşünenler de var. Peki, bu soruları sorarak dilin evrimini düşünmek, dilin samimiyetle ilişkisini sorgulamak size nasıl geliyor?
Sonuç: Nezdinde Mi, Nezde Olun?
Kısacası, “nezdinde” kelimesi, kullanıldığı yere göre avantaj sağlayabilir ama bana sorarsanız, bu kelimeyi hayatımıza daha az sokmalıyız. İnsanlar arasında duygusal mesafeyi artıran, iletişimi donuklaştıran bir ifade haline gelmiş durumda. Gerçek, samimi bir diyalog kurmak istiyorsak, dilimize daha sade ve doğrudan ifadeler katmalıyız. Resmi bir dil kullanmak gerektiğinde ise zaten bu tür kelimeler gereklidir, ama bunu bazen gereksiz yere sokmak da çok abartılı olabilir.
Şu soruyla bitireyim: Sizin için, “nezdinde” kullanmak yerine daha samimi bir dil benimsenebilir mi? Bu tartışmaya değer, bence.