Bağlantılı Yaşam Tüyoları Yazılar

O Gün Kayseri’de sabah güneşi penceremden içeri sızarken, kendimi hiç de iyi hissetmediğimi fark ettim. Mide bulantısı öyle bir anda bastırmıştı ki, kahvaltıyı düşünmek bile imkânsızdı. Günlüklerimde yazdığım o ilk satırlar, aslında duygularımı saklamama gerek olmadığını hatırlatıyordu: “Bugün kendimi çok kötü hissediyorum. Sanki içimden bir şeyler geçiyor, ama ne olduğunu bilmiyorum.” İlk başta sadece hafif bir rahatsızlık sandım; belki de sabah kahvesi fazla gelmişti. Ama mide krampları ve baş dönmesi hızla artmaya başladı. Bir süre sonra bir mesaj geldi: “Geçmiş olsun, ne yedin dün akşam?” O mesajı okurken içimde tuhaf bir korku hissettim. Dün akşam yediğim yemekler… evet, belki de…

Awifi olarak “Elektron mu önce keşfedildi proton mu” konusunda hazırladığımız bu içeriğin beğeninizi kazandığını umuyoruz. Bir sonraki yazıda buluşmak üzere! Elektron mu Önce Keşfedildi, Proton mu? Tarihin Tozlu Sayfalarında Bir Tartışma İzmir’in sıcak bir yaz akşamında oturup arkadaşlarla tartışırken sorulacak sorulardan biri değil belki ama bilimin tarihine meraklıysanız, cevabı ilginç bir tartışmaya yol açabilir: Elektron mu önce keşfedildi yoksa proton mu? Şimdi, sakince düşünün; kimileri için bu sorunun cevabı çok net ama işin içinde tarih, deneyler ve biraz da egolar olunca işler karışıyor. Ben burada olayı basit bir “kim önce geldi?” yarışına indirgemeyeceğim. Hadi, bir kahvemizi alalım ve atomun iç…

Bira Neden Sarhoş Etmez? – Açık Konuşalım İzmir’in sıcak akşamlarından birinde oturmuş, arkadaşlarla sohbet ederken, bir yandan da sosyal medyada trend olan tartışmaları takip ediyorum. İçimdeki tartışmacı ruh hemen devreye giriyor: “Bira mı, viski mi, yoksa rakı mı sarhoş eder?” Ama dürüst olalım, sorunun gerçek cevabı biraz sinir bozucu olabilir: bira neden sarhoş etmez? Tabii ki tamamen etmez demek abartı olur, ama deneyim ve gözlem bana bunu düşündürtüyor. Bira, hafif, ferahlatıcı ve sosyal bir içecek. Ama işin teknik tarafına bakarsak, alkol oranı genellikle %4-6 civarında, yani aslında insanı ciddi anlamda sarhoş edecek kadar yoğun değil. İçimdeki tartışmacı ben: “Ama 5-6…

Kültürlerin Işığında Berat Kandiline Yolculuk Kültürlerin çeşitliliği, insan deneyiminin en büyüleyici yönlerinden biridir. Her topluluk, yaşamı anlamlandırmak, toplumsal bağları güçlendirmek ve manevi dünyalarını ifade etmek için farklı ritüeller ve semboller geliştirmiştir. Dini bayramlar ve kutsal geceler, bu çeşitliliğin en somut göstergelerindendir. Özellikle İslam kültüründe Berat Kandili, insanların manevi arınma, dua ve paylaşım pratiğini bir araya getirdiği özel bir gündür. Berat Kandilinde ne yapılıp dağıtılır? kültürel görelilik bağlamında düşündüğümüzde, bu sorunun cevabı sadece dini bir uygulamayı değil, aynı zamanda toplumsal yapıları, ekonomik düzeni ve kimlik oluşumunu da anlamamıza olanak sağlar. Benim gözlemlediğim, ritüellerin her zaman toplumsal bağları ve bireysel kimliği pekiştirdiğidir.…

VakıfBank’ta Günlük Faiz Oranı: Temel Kavramlar ve Hesaplama Konya’nın o sakin akşamlarından birinde, çayımı yudumlarken VakıfBank’taki günlük faiz oranlarını araştırmaya başladım. İçimdeki mühendis kısmı hemen devreye girdi: “Matematiksel olarak faiz hesaplaması çok basit aslında; yıllık faiz oranını 365’e böl, günlük getiri çıkar,” dedi. Ama içimdeki sosyal bilim meraklısı insan kısmı da şunu fısıldıyordu: “Bekle, sadece rakam değil; psikoloji, ekonomi ve bireylerin finansal alışkanlıkları da işin içinde.” VakıfBank’ta günlük faiz oranı, özellikle vadeli mevduat ürünlerinde önemli bir kriter. Bankalar genellikle yıllık nominal faiz üzerinden çalışır; günlük faiz ise bu yıllık oran üzerinden hesaplanır. Örneğin, yıllık %20 faiz sunan bir vadeli hesapta…

Kadınlarda İdrar Yolu Enfeksiyonuna Ne İyi Gelir Bitkisel? Toplumsal Cinsiyet ve Günlük Hayat Perspektifi İstanbul sokaklarında yürürken bazen küçük detaylara takılıyorum: metroda ayakta duran bir kadın, elinde termosuyla, iş çıkışı yorgun ama bir o kadar dikkatli; sokakta, yaşlı bir teyze pazar poşetlerini taşırken birden durup karın ağrısından kıvranıyor. İçimden geçiriyorum: “Kadınların sağlık meseleleri, özellikle idrar yolu enfeksiyonu gibi sık karşılaşılan ama çoğunlukla gizlenen sorunlar, yaşamın ritmine nasıl yansıyor acaba?” İşte tam burada, Kadınlarda idrar yolu enfeksiyonuna ne iyi gelir bitkisel? sorusu hem bireysel hem toplumsal boyut kazanıyor. Sivil toplum kuruluşunda çalışırken gözlemlediğim bir diğer durum, düşük gelirli bölgelerde yaşayan kadınların…

IBA Köklendirme Hormonu Nedir? Hadi gelin işin bilim kısmını önce basitçe açıklayalım. IBA, yani indol-3-bütirik asit, bitkilerde doğal olarak bulunan bir kök uyarıcı hormondur. Bitkilerin yeni kökler oluşturmasını teşvik eden bir tür “büyüme jeli” gibi düşünebilirsiniz. Çoğu zaman çeliklerden bitki üretirken veya bitkileri klonlarken kullanılır. Yani, bir bitkiyi çoğaltmak istiyorsanız, IBA sizin için adeta küçük bir kök sihirbazı görevi görür. İnsanlarla kıyaslayacak olursak, tıpkı bir kahveyle sabah enerjinizi yükseltmek gibi, bitkiler de IBA ile “hadi şimdi büyüyelim” sinyali alır. Bu yüzden doğru kullanımı çok önemli; fazla ya da eksik verirseniz bitki ya hüsrana uğrar ya da yavaş gelişir. IBA Nasıl…

Hemorajik Ateşi: İnsan Psikolojisi Perspektifinden Bir Keşif Hayat boyunca karşılaştığımız hastalıkların yalnızca fiziksel etkilerini değil, aynı zamanda zihinsel ve duygusal yankılarını da merak ederim. İnsanlar bir virüs ya da bakteriye maruz kaldığında bedenlerinde meydana gelen değişiklikleri gözlemlerken, zihinsel dünyalarında da hangi bilişsel ve duygusal süreçlerin tetiklendiğini nadiren sorgularlar. Hemorajik ateş, bu bağlamda hem tıbbi hem de psikolojik açıdan incelenmesi gereken bir olgudur. Peki, hemorajik ateşi anlamak sadece vücut sıcaklığı ve kanamalarla mı ilgilidir, yoksa zihinsel deneyimlerimiz de bu süreçten etkilenir mi? Bilişsel Psikoloji Perspektifi Bilişsel psikoloji, insanların bilgiyi nasıl algıladığını, işlediğini ve depoladığını inceler. Hemorajik ateş gibi ani ve ciddi…

Giriş: Kamusal Alanın Doğası Üzerine Bir Düşünce Deneyi Bir sabah, kalabalık bir alışveriş merkezinde yürürken gözlerinizi kapatıp sadece sesleri dinlediğinizi hayal edin: adımların yankısı, kasiyerin sesi, reklam panolarının arka plan müziği. Burada kimliklerimiz parçalanıyor mu yoksa bir araya mi geliyor? Etik, epistemoloji ve ontoloji bağlamında, insan davranışının, bilginin ve varoluşun sınırlarını sorgulamaya ne kadar hazırız? Bu sorular, AVM’lerin kamusal alan olarak nitelenip nitelenemeyeceğini tartışırken temel felsefi çerçeveyi sunar. Kamusal alan kavramı, tarih boyunca farklı filozoflar tarafından farklı şekillerde yorumlanmıştır. Habermas, kamusal alanı vatandaşların özgürce tartışabildiği bir iletişim mekanı olarak görürken; Lefebvre mekânın toplumsal üretim sürecinin bir ürünü olduğunu savunur. Bu…

Hünnap Olgunlaştığı Nasıl Anlaşılır? Bilimsel ve Günlük Bir Bakış Eskişehir’in bahar sabahlarında üniversite kampüsünde yürürken aklıma gelir; meyve ağaçlarını sadece süs olarak görmek büyük haksızlık. Hünnap, yani Çin hurması, hem lezzeti hem de sağlığa olan faydalarıyla dikkat çeken bir meyvedir. Peki, hünnap olgunlaştığı nasıl anlaşılır? Bunu bilimsel bir mercekten ama herkesin anlayabileceği bir dille açıklayalım. Hünnapın Temel Özellikleri Öncelikle hünnapın kim olduğuna kısa bir bakış atalım. Hünnap, “Ziziphus jujuba” adıyla bilim dünyasında tanınır ve genellikle sıcak iklimleri sever. Meyve, başta yeşil başlar, olgunlaştıkça kırmızıya ve kahverengiye döner. Burada bir benzetme yapmak gerekirse; hünnap, tıpkı gençliğimizdeki gibi yeşil, sert ve biraz…