Bugün “Amasya Antlaşması ne zaman imzalandı” üzerine güzel bir yolculuk yaptık. Awifi ile daha fazla içerik için takipte kalın!
Amasya Antlaşması ne zaman imzalandı? (Ben bu soruyu çözerken hayatımı sorguladım)
“Amasya Antlaşması ne zaman imzalandı” hakkında araştırma yapanlar için hazırlanan bu içerikte önemli noktalara değineceğiz.
Tarih sorusuyla başlayan sıradan bir günün hızla varoluş krizine dönüşmesi
“Amasya Antlaşması ne zaman imzalandı?” diye biri sorduğunda normal insanlar genelde kısa bir süre düşünür, sonra ya hatırlar ya da internetten bakar. Ben ise… bir anda 16. yüzyılda bir çadırın içinde buluyorum kendimi, elimde harita yok, sadece kafamda İzmir sıcağında eriyen beyin hücrelerim var.
İzmir’de yaşayan 25 yaşında biri olarak hayatımın çoğu zaten “neden buradayım?” sorusuna verdiğim geçici cevaplarla geçiyor. Ama tarih soruları var ya… Onlar direkt final boss gibi. Hele “Amasya Antlaşması ne zaman imzalandı?” sorusu… sanki basit bir bilgi değil de, yanlış cevaplarsam beni zaman tünelinden atacak bir kapı şifresi.
Bir arkadaş ortamı düşünün:
— “Amasya Antlaşması ne zaman imzalandı ya?”
— “Abi 1500’ler işte ya…”
— “Hangisi 1500’ler?”
— “Ya Osmanlı dönemi ya…”
İşte tam burada ben devreye giriyorum ama kimse beni dinlemiyor çünkü yüzümde “ben de bilmiyorum ama özgüvenim var” ifadesi var.
Gerçek bilgi: 1555 ama beynim hâlâ pazarlıkta
Amasya Antlaşması ne zaman imzalandı? sorusunun net cevabı: 1555.
Ama bunu söylemek kolay. Bunu akılda tutmak? İşte orası ayrı bir antlaşma konusu.
Ben bu tarihi ezberlemeye çalışırken beynim şöyle diyor:
“1555 mi? Emin misin? Bak bu bilgi çok temiz, yanlış olmasın sonra rezil oluruz.”
Ben:
“Tamam ya 1555 işte, rahat ol.”
Beyin:
“Peki 1556 olmasın?”
Ve böylece tarih öğrenme sürecim bir tür iç diplomasiye dönüşüyor. Amasya Antlaşması ne zaman imzalandı sorusu bile kendi içinde bir müzakere masası kuruyor.
İzmir sıcağı + tarih = zihinsel buharlaşma
İzmir yazını bilen bilir. Hava sıcak değil, resmen “insan test cihazı”. Bu ortamda Amasya Antlaşması ne zaman imzalandı gibi bir bilgi öğrenmeye çalışmak, fırında mantık çözmeye benziyor.
Geçen gün Kordon’da oturuyorum. Bir yandan deniz, bir yandan simit, bir yandan da telefonumda tarih notları.
Kendi kendime mırıldanıyorum:
“1555… tamam… 1555… Amasya… Osmanlı… Safevî… tamam bunu unutmayacağım…”
Yan masadaki arkadaşım:
“Ne sayıklıyorsun?”
Ben:
“Tarih ezberliyorum.”
O:
“Abi niye?”
Ben:
“Çünkü Amasya Antlaşması ne zaman imzalandı sorusunu yanlış bilirsem hayatım bitecek gibi hissediyorum.”
O:
“Hayatın zaten bitmiş gibi duruyor ama sebep bu değil.”
Teşekkürler dostum, gerçekten motive edici.
Tarih kitaplarıyla kurduğum toksik ilişki
Şunu fark ettim: Tarih benim için bilgi değil, duygusal bir travma alanı.
Amasya Antlaşması ne zaman imzalandı diye bakıyorum, 1555 yazıyor. Sonra kitabı kapatıyorum, 10 dakika sonra tekrar açıyorum çünkü “acaba yanlış mı okudum?”
Bu ilişki sağlıklı değil.
Tarih kitabı:
“Ben sana bilgi veriyorum.”
Ben:
“Emin misin? Beni kandırıyor olabilir misin?”
Kitap:
“1555.”
Ben:
“Bunu bir daha söyle.”
Kitap:
“1555.”
Ben:
“Bir daha.”
Kitap:
“…”
İşte böyle bir zihinsel döngü.
Arkadaş ortamında tarih sorusunun sosyal intihara dönüşmesi
Geçenlerde arkadaşlarla çay içiyoruz. Masada klasik muhabbet:
— “Abi en kolay ders hangisi?”
— “Sosyoloji.”
— “Tarih de kolay ya.”
— “Hee özellikle Amasya Antlaşması ne zaman imzalandı sorusu…”
İşte o an herkes bana baktı. Çünkü bu soruyu bilen biri gibi görünüyordum ama içim bomboştu.
Ben:
“1555… diye biliyorum.”
Sessizlik.
Bir arkadaş:
“Emin misin?”
Ben:
“Emin… gibi… yani yüzde 70.”
İç sesim:
“Yüzde 70 ne ya? Sen banka mısın?”
Ama dışarıdan cool görünmeye çalışıyorum. Çünkü İzmir’de yaşayıp da tarih sorusunda panik yapmak sosyal statü kaybettiriyor.
1555’i hatırlamak için geliştirdiğim saçma yöntemler
Amasya Antlaşması ne zaman imzalandı sorusunu unutmamak için beynim yaratıcı ama tamamen gereksiz yöntemler geliştirdi.
Mesela:
1555 = “1 tane tarih, 5 tane şüphe, 5 tane kahve”
1555 = “Osmanlı’nın Zoom toplantısı”
1555 = “Safevî ve Osmanlı’nın ‘konuşalım mı artık?’ yılı”
Bunlar bilimsel değil ama en azından eğlenceli.
Bir gün markette sıra beklerken bile içimden:
“1555… süt al, 1555… ekmek al…”
Diye tekrar ediyorum.
Kasiyer:
“İyi misiniz?”
Ben:
“Evet… sadece tarih öğreniyorum.”
Kasiyer:
“Tamam abi…”
İç sesimle yaptığım tarih tartışmaları
Bazen yalnız kaldığımda içimde iki kişi oluyor.
Biri mantıklı tarafım:
“Amasya Antlaşması ne zaman imzalandı? 1555.”
Diğeri panikleyen tarafım:
“Ya yanlışsa?”
Mantıklı taraf:
“1555.”
Panik taraf:
“Peki ya 1554?”
Mantıklı taraf:
“1555.”
Panik taraf:
“Bunu bir daha Google’layalım.”
Bu döngü sabaha kadar sürebilir.
Tarihi öğrenmenin İzmir versiyonu
İzmir’de tarih öğrenmek ayrı bir deneyim. Çünkü her şey rahat:
Kahve var, deniz var, rüzgar var ama konsantrasyon yok.
Kütüphaneye gidiyorum, çalışıyorum gibi yapıyorum ama aslında şunlar oluyor:
10 dakika tarih
20 dakika “şu sahilde otursam mı?”
15 dakika “Amasya Antlaşması ne zaman imzalandıydı ya?”
5 dakika boş bakış
Sonra tekrar başa dönüyorum.
Mini kriz: “1555’i unutursam ne olur?”
Bir gün gerçekten panikledim.
“Ya 1555’i unutursam?”
Bu soru bile komik ama o an ciddi ciddi düşündüm.
Sanki biri beni sınava sokacak ve tek soru:
“Amasya Antlaşması ne zaman imzalandı?”
Ben:
“…şey… 16. yüzyıl?”
Sınav görevlisi:
“Çık dışarı.”
İşte böyle dramatik senaryolar kuruyorum.
Gerçek hayatla tarih arasında kurduğum absürt bağlantılar
Metroda giderken tabelaya bakıyorum:
“Bornova – 12 dakika”
İç sesim:
“1555’te de biri ‘12 dakika mesafede ama savaş var’ diyordu acaba?”
Bu noktada beynim artık kontrolü kaybetmiş durumda.
Market poşeti taşırken bile:
“Bu poşet 1555’te imzalansaydı daha hafif olurdu.”
Hiçbir anlamı yok ama zihnim böyle çalışıyor.
Amasya Antlaşması ne zaman imzalandı sorusunun sosyal hayat testine dönüşmesi
Şunu fark ettim: Bu soru aslında tarih sorusu değil, sabır testi.
Birine “Amasya Antlaşması ne zaman imzalandı?” dediğinizde:
Bilen: “1555”
Bilmeyen: “Osmanlı zamanı işte”
Ben: “1555 ama eminim ama değilim ama galiba”
Yani en kötü kategori.
Arkadaşlarım artık bana tarih sorusu sormuyor.
Çünkü geçen gün biri sorduğunda 5 dakika boyunca:
“1555 ama Safevîlerle mi yoksa önce mi sonra mıydı…”
diye anlatmaya başladım.
Kimse dinlemedi.
Sonuç gibi değil de, devam eden bir düşünce
Amasya Antlaşması ne zaman imzalandı? sorusunun cevabı basit: 1555.
Ama benim için bu artık sadece bir tarih değil. İzmir sıcağında dağılan dikkatimin, arkadaş ortamındaki yarım özgüvenimin ve iç sesimle yaptığım bitmeyen tartışmaların küçük bir özeti gibi.
Bazen düşünüyorum: Belki de mesele tarihi ezberlemek değil, unutmaya çalışırken bile onu saçma şekillerde hayatın içine sokuşturmak.
Şu an bile iç sesim fısıldıyor:
“1555…”
Ben de cevap veriyorum:
“Tamam, tamam… biliyorum.”